Schermen – wat schrijf je na elke partij op?

Veel schermers maken jarenlang dezelfde fouten. Ze lopen telkens in dezelfde tegenaanval, of ze staan achter op de loper stil als de aanval komt. Tegen hetzelfde type tegenstander schermen ze seizoen na seizoen dezelfde partij. Meer trainen alleen verandert daar niet altijd iets aan.

Wij geloven dat je je tactiek, en je schermen in het algemeen, het best verbetert door op elke partij terug te blikken en op te schrijven wat je ervan hebt geleerd. Daar is een tegenstandersboek voor – een schrift of een app zoals OpponentBook, met een eigen pagina voor elke schermer die je tegenkomt. Na elke partij maak je een paar notities op de pagina van je tegenstander, en voordat je weer tegen hem schermt, kijk je ze nog eens door.

Op die pagina horen vooral drie antwoorden – wat werkte, wat niet werkte en wat je de volgende keer gaat doen. Zet er genoeg over de omstandigheden en je tegenstander bij, zodat je die antwoorden later nog begrijpt.

Dezelfde tegenstander kom je vaak meer dan eens tegen. Wie je vandaag in de poule treft, kan straks op het tableau tegenover je staan, of over een maand op het volgende toernooi. Een paar heldere notities heb je dan meer aan dan een vage herinnering aan een partij die je verloor.

Drie vragen na elke partij

We raden juist deze drie aan omdat ze bij schermen voor ons het zwaarst wegen, net als bij elke andere vecht- of racketsport. Leg je in OpponentBook een partij vast, dan heeft het formulier precies die drie velden – ‘Wat werkte’, ‘Wat niet werkte’ en ‘Volgende keer’.

Wat werkte? Schrijf de acties op waarmee je scoorde of waarop je tegenstander geen goed antwoord had, ook als dat maar één keer lukte. Voorbeeld: ‘Op mijn korte voorbereidingen kwam hij al vroeg met een stopaanval, en dan kon ik zijn ijzer nemen en aanvallen.’

Wat werkte niet? Hoe werd je geraakt? Kijk daarbij net zo goed naar je eigen schermen als naar wat je tegenstander deed. Voorbeeld: ‘Twee keer bleef ik vlak voor mijn waarschuwingslijn staan, en beide keren raakte hij me met een directe aanval.’

Wat neem je mee naar de volgende partij? Kies één of twee dingen om aan te denken – iets wat je wilt veranderen, of iets wat goed ging en wat je wilt herhalen. Voorbeeld: ‘Eerst de afstand verkleinen, dan pas aanvallen. Ermee stoppen zodra hij op mijn passen voorwaarts gaat aanvallen.’

Een vaste grens is er niet, maar meestal heb je aan één of twee dingen genoeg. Neem je je te veel voor, dan wordt het vlak voor een partij al snel ingewikkeld.

Wat je over je tegenstander opschrijft

Noteer wat je bij hem zag. Let daarbij op deze punten:

• Hand en greep. Links- of rechtshandig, Franse greep of pistoolgreep. Houd die vaste gegevens apart van gewoontes die kunnen veranderen.
• Afstand. Op welke afstand schermt hij het liefst? En op welke afstand jij?
• Wie had de partij in handen? Je tegenstander, terwijl jij op zijn fouten wachtte of in zijn voorbereidingen naar kansen zocht? Of jij, terwijl hij op jouw fouten wachtte?
• De kling. Zocht hij je ijzer, met slagijzers of bindingen, of hield hij zijn eigen kling juist bij de jouwe vandaan? Welke parades en ripostes gebruikte hij het liefst?
• Score en tijd. Schermde hij anders bij een voorsprong dan bij een achterstand? Wat deed hij tegen het eind van een periode, of in de laatste minuut van een partij die gelijk opging?

Waar op de loper vielen de treffers?

Op een tekening van de loper zie je of de treffers vooral op een paar plekken vallen – bij je eigen waarschuwingslijn, in het midden, of achter op zijn helft als hij terugweek. Zet bij elke stip wie de treffer plaatste, met welke actie en ongeveer wanneer in de partij.

Waarom de stippen daar liggen, laat de tekening niet zien. Het kan aan de afstand liggen, aan vermoeidheid, aan tactiek of aan iets heel anders. Schrijf er ook bij wat hij deed toen jij hem tot aan zijn waarschuwingslijn terugdrong. En wat deed hij toen hij jou tot aan je eigen waarschuwingslijn had teruggedrongen?

Zolang het nog vers in je geheugen ligt

Schrijf je antwoorden het liefst nog dezelfde dag op, terwijl je nog weet hoe elke treffer tot stand kwam. Weet je niet meer hoe vaak iets gebeurde, schrijf dan liever ‘meerdere keren’ dan dat je een getal gokt. Het onderzoek in het artikel over wedstrijdherinneringen is een reden om niet te lang te wachten, al zegt het niet precies wanneer de details van een partij vervagen.

Zo kan een pagina eruitzien

De tegenstander en de partij zijn verzonnen.

Naam. Daan

Context. Regionaal degentoernooi, directe eliminatie, partij tot 15 treffers. Verloren met 11–15.

De tegenstander. Linkshandig, Franse greep. In de eerste periode geduldig – kleine passen, bleef op lange afstand en wachtte tot ik aanviel. Waren mijn voorbereidingen of passen te groot, dan maakte hij een stopaanval op mijn arm. Bleef ik vlak voor mijn waarschuwingslijn staan, dan volgde een directe aanval. In de derde periode, toen hij voorstond, week hij terug en liet hij mij komen.

Wat werkte. Met korte voorbereidingen lokte ik zijn stopaanval vroeg uit. Dan kon ik zijn ijzer nemen en aanvallen. Van mijn treffers in de tweede periode kwamen de meeste op die manier.

Wat niet werkte. Grote voorbereidingen en grote passen – hij raakte mijn arm voordat ik dichtbij was. Blijven staan vlak voor mijn waarschuwingslijn – daar werd ik twee keer geraakt.

Volgende keer.

1. Geen grote voorbereidingen en geen grote passen. De afstand verkleinen voordat ik aanval. Ermee stoppen als hij op mijn passen voorwaarts gaat aanvallen.
2. Niet blijven staan als hij me terugdringt. Bij de waarschuwingslijn kan ik nog terug, dus daar op de juiste afstand verder terugwijken. Vlak voor de achterlijn zelf aanvallen, voordat hij het doet.

Let op de volgorde – op de pagina staat ook wat er aan de treffers voorafging. Na te grote voorbereidingen en passen volgde zijn stopaanval op de arm, na stilstaan vlak voor de waarschuwingslijn zijn directe aanval. Daarom begint het plan bij de voorbereidingen, de passen en de afstand.

Voor en na de volgende ontmoeting

Lees vóór de volgende partij tegen hem je drie antwoorden terug, en wat je over hem schreef. Kies één of twee aandachtspunten voor de eerste treffers. Heb je nog tijd, oefen ze dan met je trainer – in een les, of in partijen tegen een clubgenoot. Zodra de partij begint, kijk je of het patroon nog klopt. Hij kan intussen anders schermen, en jij ook.

Schrijf na afloop op wat er gebeurde. Werkte je plan, en wat verraste je? Schermt hij niet meer zoals je had opgeschreven, werk dan ook zijn profiel bij.

Wat steeds terugkomt

Lees af en toe je antwoorden bij ‘Wat niet werkte’ van verschillende tegenstanders achter elkaar. Blijkt dat je tegen meerdere schermers vlak voor je waarschuwingslijn bleef staan, dan heb je iets om met je trainer uit te zoeken. Neem de echte voorbeelden mee. Een blijvende zwakte is het daarmee nog niet.

In OpponentBook

In OpponentBook heeft elke tegenstander een profiel met velden voor hand, greep (Franse greep of pistoolgreep), voorkeursafstand (kort, midden of lang) en beenwerk. Je kunt je tegenstanders ook stijltags geven, zoals ‘Valt aan tijdens de voorbereiding’, ‘Tweede intentie’ of ‘Flèche-specialist’. Bij elke partij hoort een tekening van de loper met middenlijn, en-gardelijnen en waarschuwingslijnen. Daarop zet je pins, elk met een notitie en een soort – ‘Werkte’, ‘Werkte niet’, ‘Gevaarlijk’ of ‘Neiging’. Het tegenstandersboek is gratis; ook partijen en exports naar PDF en Word zitten in Free. Heatmaps van je pins horen bij Premium, AI-toernooibriefings bij Pro en Max.

Notities die je synchroniseert, staan in de cloudopslag die je zelf koppelt; OpponentBook bewaart geen kopie van het boek in de accountdatabase. Start je zelf een AI-functie, dan gaat de inhoud die daarvoor nodig is via een server van OpponentBook naar een externe AI-aanbieder. Met optionele end-to-end-versleuteling (E2EE) kan je opslagprovider de versleutelde notities niet lezen; foto’s, video’s en de bestandsmetadata die de opslagprovider kan zien, vallen buiten die bescherming. De uitleg over de privacy van je notities beschrijft dat in detail.

Begin een gratis tegenstandersboek.

Wie was de laatste schermer die jou versloeg? Schrijf vanavond op wat werkte, wat niet werkte en wat je de volgende keer gaat doen. Zet er daarna bij hoe hij zijn acties inzette.